Kiedy dziennik budowy jest wymagany?
Dziennik budowy jest wymagany wtedy, gdy przepisy nakładają na inwestora obowiązek ustanowienia kierownika budowy. Jeżeli inwestycja wymaga kierownika, trzeba prowadzić także dziennik budowy. Sama realizacja robót na podstawie zgłoszenia nie zawsze zwalnia z tego obowiązku.
Kiedy muszę prowadzić dziennik budowy?
Podstawą jest art. 45 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Dziennik budowy prowadzi się przy robotach, dla których wymagane jest ustanowienie kierownika budowy. Kierownik odpowiada za prowadzenie dokumentu, ale wpisów mogą dokonywać także inne uprawnione osoby.
W praktyce oznacza to, że nie należy oceniać obowiązku wyłącznie po tym, czy inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, czy tylko zgłoszenia. Niektóre roboty prowadzone na podstawie zgłoszenia również wymagają kierownika, a więc także dziennika budowy.
Jakie inwestycje wymagają dziennika budowy?
Obowiązek ustanowienia kierownika budowy, a tym samym prowadzenia dziennika, dotyczy przede wszystkim następujących robót:
- Robót budowlanych objętych decyzją o pozwoleniu na budowę.
- Wybranych budów realizowanych na podstawie zgłoszenia, między innymi niektórych wolno stojących budynków jednorodzinnych, sieci oraz innych obiektów wskazanych w Prawie budowlanym.
- Instalowania na podstawie zgłoszenia instalacji gazowych wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku oraz niektórych instalacji biogazu rolniczego.
- Przebudowy przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jeżeli roboty są prowadzone na podstawie zgłoszenia i mieszczą się w ustawowej kategorii.
- Rozbiórki objętej decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę.
- Robót objętych decyzją o legalizacji budowy, jeżeli w decyzji nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
- Robót objętych decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
O tym, czy konkretne zgłoszenie wymaga kierownika, decyduje rodzaj robót, obiektu i zakres ingerencji w istniejącą konstrukcję. Zgłoszenie nie jest więc automatycznym zwolnieniem z dziennika budowy.
Czy moja inwestycja wymaga dziennika budowy?
| Rodzaj robót | Kierownik wymagany? | Dziennik budowy wymagany? |
|---|---|---|
| Roboty objęte pozwoleniem na budowę | Tak, co do zasady | Tak |
| Roboty na zgłoszenie, dla których ustawa wymaga kierownika | Tak | Tak |
| Roboty na zgłoszenie bez obowiązku ustanowienia kierownika | Nie | Nie |
| Remont niewymagający pozwolenia ani ustanowienia kierownika | Nie | Nie |
Jeżeli jedno pozwolenie na budowę, pozwolenie na rozbiórkę lub zgłoszenie obejmuje kilka obiektów, dla każdego obiektu, dla którego istnieje obowiązek prowadzenia dokumentacji, prowadzi się odrębny dziennik. Przy obiektach liniowych, takich jak sieci lub drogi, możliwe jest także prowadzenie osobnych dzienników dla wydzielonych odcinków robót.
W jakiej formie prowadzi się dziennik budowy?
Inwestor może wybrać dziennik papierowy albo elektroniczny dziennik budowy prowadzony w systemie EDB. Forma elektroniczna ułatwia dostęp do dokumentu osobom uprawnionym i pozwala prowadzić wpisy bez korzystania z papierowego egzemplarza.
Wyjątkiem są roboty budowlane na terenach zamkniętych, dla których nie można prowadzić dziennika w formie elektronicznej. W takim przypadku pozostaje forma papierowa.
Za prowadzenie dziennika odpowiada kierownik budowy. Wpisów mogą dokonywać:
- Inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant, kierownik budowy oraz kierownik robót jako uczestnicy procesu budowlanego.
- Uprawniony geodeta wykonujący na terenie budowy czynności geodezyjne na potrzeby budownictwa.
- Upoważnieni pracownicy organu nadzoru budowlanego oraz innych organów kontrolnych, w zakresie wykonywanych czynności.
Wpisy powinny być dokonywane trwale, czytelnie i chronologicznie. Przy zmianie kierownika budowy w dzienniku trzeba odnotować stan zaawansowania oraz zabezpieczenia robót, a przekazanie obowiązków potwierdzają osoba przekazująca i osoba przejmująca funkcję.
Jak uzyskać dziennik budowy?
Po uzyskaniu pozwolenia na budowę albo przyjęciu zgłoszenia, które wymaga dziennika, inwestor powinien uzyskać dokument przed rozpoczęciem robót. Procedura zależy od wybranej formy:
- W przypadku dziennika papierowego inwestor składa wniosek do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej i odbiera opieczętowany dokument.
- W przypadku EDB inwestor uzyskuje dostęp do systemu Elektroniczny Dziennik Budowy i zakłada dziennik dla konkretnej inwestycji.
- Po ustanowieniu kierownika budowy przekazuje mu dokument lub dostęp do systemu, aby mógł rozpocząć prowadzenie wpisów.
Zmiana formy jest ograniczona. Papierowy dziennik można kontynuować elektronicznie, natomiast dziennik prowadzony w systemie EDB należy kontynuować w tej samej formie.
Co grozi za brak wymaganego dziennika?
Brak dziennika budowy w sytuacji, w której jest on wymagany, może zostać potraktowany jako prowadzenie robót niezgodnie z przepisami, a w określonych przypadkach jako samowola budowlana. Organ nadzoru budowlanego może nakazać wstrzymanie robót, a inwestor może narazić się na postępowanie legalizacyjne oraz sankcje finansowe.
Dlatego przed rozpoczęciem prac trzeba sprawdzić nie tylko podstawę prowadzenia inwestycji, lecz także to, czy dla danego rodzaju robót konieczne jest ustanowienie kierownika budowy. To właśnie ten wymóg przesądza o obowiązku prowadzenia dziennika.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej analizy przepisów ani konsultacji z uprawnionym projektantem, kierownikiem budowy lub właściwym organem administracji architektoniczno-budowlanej.